Site Overlay

De herfst vertelt waarom loslaten noodzaak is en energie kost

Natuurwandeling Winterflow

We zitten alweer diep in de herfst. De zomervakantie ligt alweer ver achter ons. Een overvloed van zonnestralen deed vele harten verblijden. Het is ook een leuke tijd. Zomertijd biedt ons lange en warme dagen, waardoor we veel meer buiten zijn. Het lijkt ook of we dan vaker de gezelligheid opzoeken. Een ommetje voor een Italiaans ijsje, een afzakkertje op het terras of met zijn allen rond de barbecue; de zomer geeft ons energie.

Een lente en zomer vol energie

Volgens de natuurwetten niet bepaald onlogisch. In de lente ontkiemen de zaden en groeien ze gestaag mee met het aantal beschikbare zonne-uren. De vochtige grond en de regelmatige neerslag ondersteunen die groei. Naarmate de zomer nadert, gaat de groei langzaam maar zeker over tot bloei. Mooie bloemenvelden ontstaan, de kronen van de bomen zit vol blad, vruchten en groenten krijgen hun vorm. De lente en zomer zijn vruchtbare tijden. Ook voor ons. De lange dagen met licht geven ons energie.

Onze jaargetijden veranderen

Tenminste, als je de oorspronkelijke jaargetijden in Nederland in acht houdt. Klimaatverandering brengt ons nieuwe weerskenmerken en de nodige veranderingen in de regelmaat van onze seizoenen. Niet geheel onvoorspelbaar, maar wel een breuk in ons traditionele weerspatronen. Een breuk waar we ons aan moeten leren aanpassen en waarvan we moeten leren hoe om te gaan met deze veranderende natuurwetten.

Natuurwetenschapper Charles Darwin zei hier ooit al eens over: “Het zijn niet de sterkste soorten die overleven en ook niet de meest intelligente. Het is het soort dat het beste reageert op veranderingen.” Het moge inmiddels duidelijk zijn – hoe wetenschappelijk Darwin die opmerking ook heeft onderbouwd – dat die les in de praktijk nog weleens lastig is. Neem de discussies die elke keer in aanloop naar Sinterklaas ontstaan. “Change is the only constant” heb ik al weleens geblogd. Dat ging over een meditatieles met een soortgelijke boodschap als die van Darwin. Maar ook ik vind verandering weleens lastig. Lees nog maar eens terug hoe een simpele verandering mij compleet van slag maakte. Ik kan er weliswaar steeds beter aan toegeven. Maar verandering blijft lastig. Zelfs voor mij. Laat staan voor 7 miljard aardbewoners.

De oogst bij elkaar rapen

Terug naar de jaargetijde die nu op ons van toepassing is: de herfst. De natuur in onze directe omgeving geeft een helder inzicht: de vruchten plukken, de oogst bij elkaar rapen en datgene behouden voor de periode die gaat komen. Dieren doen niets anders. In de herfst verzamelen eekhoorntjes de verschillende nootjes en creëren ze een voorraad, herten eten hun maagden vol voor een actieve periode van bronzen en ook zwijnen vreten zichzelf vol met al het fruit dat de herfst hen biedt. En alles wat achterblijft: daar weten de schimmels wel weer raad mee.

Loslaten wat ons niet dient

Terwijl alles wat leeft profiteert van de zomerse opbrengst, gebeurt er in de natuur tijdens de herfst iets anders: loslaten. Bomen en struiken verliezen massaal hun vruchten. Niet alleen om het leven om zich heen te dienen, ook om hun zaden te verspreiden en het voortbestaan van hun soort een kans te geven in de toekomst. Met name bomen zijn momenteel scheutig in het aanmaken en verspreiden van hun zaden (er zijn veel eikels en beukennootjes bijvoorbeeld), omdat ze door de lange hete en droge zomers van de afgelopen jaren lichtelijk in paniek zijn.

Niet heel gek, want de hitte en gebrek aan regenwater vraagt veel van hun reserves. Ondertussen dreigt ook nog een ander gevaar. Diverse processierupsen vormen een ware plaag voor meerdere boomsoorten. In eerste instantie waren het de eikenprocessierupsen in de stad, die met hun haartjes behoorlijk wat huidirritatie kunnen opleveren bij mensen die daar gevoelig voor zijn. Deze rups heeft inmiddels ook onze bossen ontdekt. En niet alleen deze soort. Het zich wapenen tegen al die nieuwe natuurverschijnselen en het aanmaken van (extra) zaden kost een boom of bos enorm veel kracht en energie. De bossen houden het nog wel even vol, maar met deze trend krijgen onze regionale longen het zwaar te verduren. Zeker met een energie vretende herfst in aantocht.

Loslaten kost veel energie

Niet onbelangrijk om dit gezegd te hebben, maar ik begon in te zetten op loslaten. Zoals gezegd: dit is de tijd om dat te doen. Alles wat de natuur niet meer dient, wordt losgelaten. Zomervachten maken plaats voor wintervachten, de zaden van vruchten dienen zoals gezegd een nieuw doel. Dit hele proces van de herfst kost wel enorm veel kracht en energie. Dus het is heel belangrijk om de krachten voor alle transities die gaande zijn in deze periode goed te kanaliseren. Herten weten dat. Vogels weten dat. Egels weten dat. Alle levende wezens in de natuur weten wat hen te wachten staat en gaan heel slim en efficiënt aan de slag met alle veranderingen. Wetende dat na de herfst er een nog zwaardere en donkere periode aan gaat komen: de winter.

Het hele ecosysteem geeft zich dus over aan de herfst. Er is slecht een wezen dat zich onttrekt van dit systeem, deze natuurwet en dat zijn wij: de mens.

Het even niet meer weten, moe zijn en burn-out

Is dat dan erg? Mwah, geen idee. Wat ik wel weet is dat steeds meer mensen omvallen. Van simpelweg ‘het even niet meer weten’ of ‘is dit alles’ tot werkelijk uitgeschakeld worden door burn-out. Ik ken weinig levende wezens die dat overkomen, we zijn als mens daarin echt uniek. Dieren gaan slapen als ze voelen dat ze moe zijn, doen rustiger aan als het weer dat van ze vraagt. Wij niet. Ons systeem is anders dan een ecosysteem.

Ons systeem is gericht op economische groei en omdat te blijven garanderen moeten we mee in het tempo van dat systeem. Dat systeem is moordend. In landen als Japan en Finland zelfs letterlijk. Wij zijn in Nederland ook “goed” op weg, helaas. Één op de zeven mensen heeft last van burn-out klachten, ruim een miljoen mensen slikken antidepressiva. We weten het, we voelen het: dit is niet gezond. Probeer er maar eens uit te stappen. Niet makkelijk: veel mensen zijn afhankelijk van dat systeem. Je hypotheek is erop gebaseerd, het dure onderwijs van je kinderen en je luxe. Het mooie is immers wel: kun je meekomen, dan kun je ook wat luxe veroorloven.

Maar kun je even niet mee, dan is dit systeem ondanks een aantal vangnetten, mentaal best bruut. De vangnetten verlangen namelijk vaak dat je weer terugkeert in dat systeem. Dat – voor jou – complexe systeem. Een systeem met weinig ruimte voor organische groei, voor verandering. De koers is immers helder: economische groei en daar zijn wij ondergeschikt aan. Althans, dat is de inrichting. De verhouding tussen die economische groei en de groei van de mensheid loopt echter met de dag schever. En nog verwonderlijker: dit systeem staat ver af van alle ecologische systemen. Er is niks natuurlijks meer aan.

De natuur staat altijd voor je klaar

En daar wringt de schoen. Alle alarmbellen in je lijf gaan inmiddels af. Je instinct, je intuïtie, geven vanuit je diepste vezels met de laatste krachten signalen af. Aan jou. Wie ze negeert klapt hard tegen muren op, total loss, met enorme schade en hersteltijd tot gevolg. Omdat je niet weet waar je heen kunt in dit systeem, er geen zicht meer is op een plek elders buiten het systeem, raken we soms behoorlijk in conflict met onszelf. Maar waar kun je dan wél heen? De natuur ontvangt je graag met open armen. Al moet ook zij het wel doen met de ruimte die zij binnen onze systemen wordt gegeven. We kunnen hier weliswaar niet van haar leven. Dat systeem hebben we nu eenmaal (nog) niet en ook de skills hebben we er niet voor. Toch biedt ze nog altijd genoeg simpele basisbehoeften als rust, ruimte, stilte, licht, lucht, frisheid, eenvoud enz. En daarvan is voor iedereen evenveel en genoeg.

Zoek de verbinding en vindt (je) kracht

Ik wil niet zeggen dat je erheen kunt vluchten, want dan accepteer je het huidige systeem en verander je daarin niets. Je kunt de natuur wel adopteren in je planning. En met haar een nieuw systeem creëren waarin je balans vindt tussen het economische systeem en de kracht van de natuur. Kom weer in verbinding met haar en blijf vervolgens in contact met jouw gevoel en intuïtie. Ontdekt (opnieuw) wat jouw behoeften zijn. En jouw grenzen. Het vergt vervolgens moed en vertrouwen om vanuit je ware zijn, je plek te nemen in het huidige systeem. Maar het is wel nodig. Zodra elke “ontdekkingsreiziger” terug stapt in dat systeem en duidelijk grenzen aangeeft, dan kan dat systeem veranderen. Niet radicaal. Organisch. Zoals alles wat leeft zich aanpast aan de omgeving en dat stapje voor stapje doet.

Uitnodiging voor een herfstwandeling

Hoe jij dat kunt doen? Misschien is dit interessant: op zondag 3 november organiseer ik samen met Léonie de Dreu van Léyoga een herfstwandeling. We nemen je mee naar het bos. Daar brengen we je (weer) in verbinding met de natuur. Van je voeten geplugd in de aarde tot je kruin gericht naar het universum; we doorlopen de verbondenheid van jou met de natuur én misschien nog wel mooier: doorlopen we de verbondenheid van de natuur met jou. De rust, ruimte en stilte waarmee je wordt omgeven, zullen je vooral tijd bieden om contact te maken met (levens)vragen en de antwoorden die op dit moment bij jou passen. Wat is jouw oogst van dit jaar, wat kan, mag en wil je loslaten en welke nieuwe intenties wil je zaaien voor jouw toekomst? Je verlaat het bos bruisend van inspiratie en vol zingeving en beseft je hoe krachtig de verbinding met de natuur is. Bovendien heb je jezelf belangrijke vragen gesteld en mogelijk ook al antwoorden gevonden die jij neemt naar morgen.

Meer weten? Kijk dan hier op de website van Léyoga en meld je aan. Leden van Léyoga betalen € 7,50. Voor niet-leden is de boswandeling € 15,- (inclusief thee/koffie en wat lekkers).

1 thought on “De herfst vertelt waarom loslaten noodzaak is en energie kost

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *